Meander * Eerder * Interviews * Henny Vrienten
 
Interview met zanger/componist Henny Vrienten
'Een wit papiertje, wat woorden, stilte'
door Sander de Vaan

Henny Vrienten (Tilburg, 1948) werd begin jaren tachtig wereldberoemd in Nederland als zanger/bassist van Doe Maar, de populairste nederpopband ooit. Na 1984 legde hij zich toe op het componeren van soundtracks voor speelfilms en documentaires. Daarnaast verzorgde hij onder meer een bloemlezing met gedichten van Slauerhoff. Sander de Vaan interviewde hem per e-mail.

Poëzieliefhebbers kunnen bij het VPRO-programma Dode Dichters Almanak jouw achtergrondmuziek horen. Het warme gitaarspel aan het begin en de wegstervende vioolklanken aan het slot dekken wondermooi de lading. Heb je het speciaal voor DDA geschreven?
Het stukje is gemaakt voor Hans Kellers serie Hotel Atonaal. Die ging over de Vijftigers, dus de vlag dekt de lading aardig.

Je staat bekend om je passie voor poëzie. Welke hedendaagse Nederlandstalige dichters lees je graag?
Ik doe mijn best om alle nieuwe 'stemmen' te horen. Natuurlijk heb ik wel een aantal favorieten onder de jonge dichters. Maar lijstjes zijn zo vervelend voor wie er niet op staat.

Waaraan moet volgens jou een goed gedicht voldoen?
Er zijn geen wetten. Goed is goed. Goed is pakkend, of onbegrijpelijk, of ontroerend. Ik lees en er gebeurt wat met me. Of niet.

Songteksten worden niet altijd tot de poëzie gerekend. Onlangs klaagde je in een interview over popmuziek met 'semipoëticale, ronkende metaforen in een waas van belangrijkheid'. Waar ligt voor jou de grens?
Ooit zong iemand, 'Ik vond jou op de achterbank van de werkelijkheid'. Nou, leg me dat maar eens uit. Of: 'Ik open de lade van het nachtkastje, jouw ogen staren mij aan'. Jesses... liggen daar losse ogen? Of is het een foto? Zeg dat dan!

Schrijf je zelf poëzie?
Nee, ik ben een lezer. Er zijn volgens mij meer dichters dan lezers. Someone's got to do the dirty job.

In 2000 maakte je een persoonlijke selectie van honderd gedichten van J. Slauerhoff, met als titel Op Aarde Niet En Niet Op Zee. Wat boeit je vooral aan zijn werk?
Slauerhoff was dé dichter tussen mijn veertiende en achttiende. De romantiek van 'het' nergens vinden. 'Op aarde niet en niet op zee.' De Vijftigers hebben hem daarna voor mij verdrongen.

De Portugese fadozangeres Cristina Branco bracht enkele jaren geleden een cd uit met teksten van Slauerhoff. Is hij bij uitstek een 'muzikale' dichter?
Ik hou niet van gezongen gedichten. Wat mij het meest boeit aan poëzie is het 'één op één gevoel'. Een wit papiertje, wat woorden, stilte.

In 2004 volgde Ik Ween Om Bloemen In De Knop Gebroken, honderd gedichten van de Tachtigers, waaronder Willem Kloos, Jacques Perk en Herman Gorter. Waarom koos je níet voor de Vijftigers?
Zoals ik ooit met Slauerhoff leefde, las ik ook ooit de Tachtigers. Gorter en Verwey lees ik trouwens nog steeds. Ik voel me thuis in veel vijvers.

Je volgende bloemlezing moet een soort 'Vergeten Dichters Almanak' worden, met gedichten van onder meer Jacques Presser en Gerard den Brabander. Hoe ga je bij de selectie te werk?
Herman de Coninck zei ooit dat het loonde om bij middelmatige of kleinere dichters - wij hebben geen goed woord voor minor poet - naar twee mooie regels te zoeken. En dat is wat ik graag doe; bladeren, zoeken en soms vinden.

Deze bundel, Dichters In De Schaduw, zou aanvankelijk in 2006 uitkomen. Wanneer kunnen we die nu verwachten?
Geen idee.

Je was begin jaren tachtig de voorman van Doe Maar. Hoe kijk je nu op die periode terug?
Met verwondering en bewondering.

Over Maradona wordt wel gezegd dat het hem in de bol is geslagen, maar hij werd als een halfgod vereerd. Jij hebt, als een van de zeer weinige Nederlanders, een vergelijkbare adoratie ondervonden. Hoe moeilijk is het om 'jezelf' te blijven in zo'n situatie?
Wie wil altijd zichzelf zijn? Ik was toen van alles en steeds weer anders. Ook een soort bladeren-lees zoektocht. Maar als je geluk hebt, vind je jezelf.

Heeft die periode van ongekende roem - jouw 'gevaarlijke maîtresse' - je als mens veranderd?
Ik geloof dat ik wat wantrouwiger ben, en tevens zekerder van mezelf.

Je nieuwste album, Nacht, de soundtrack, ligt nu in de winkels. Hoe ontstond het idee hiervoor?
Ik wilde graag een plaat met een eenduidige stemming en kwam zo op een rustig 'nachttempo'. Vond het ook boeiend om anderen hun visie te laten geven op dat tempo en nachtthema. Ik zocht terloopsheid en onnadrukkelijkheid (als dat een woord is).

De cd behelst één relaxte gemoedstoestand. Zeer geschikt dus om er de nacht mee in te gaan. Ligt er ook een poëtische variant in het verschiet? Een bloemlezing die niet zodanig 'ontregelt' dat je die voor het slapengaan moet mijden?
Die ontregeling ondervond ik bij het lezen van poëzie toen ik jong was. De schok van The Waste Land of De Oostakkerse gedichten. Of de eerste keer Lucebert! Helaas maakt ontregeling plaats voor gewenning. Oh, die eerste ervaringen; voorgoed voorbij.

Wat kunnen we verder nog van je verwachten in 2007?
Momenteel ben ik druk aan het schrijven voor de musical Ciske de Rat. Verder komt er nog een achtdelige documentaireserie over de Nederlandse film. En dan nog het een en ander.


[gepubliceerd: 8 februari 2007]
 
^