Meander * Eerder * Kort * De vijf meest recente bijdragen
pagina 1 van 18... 1 2      18
 
Door op 16 oktober 2008
>
Ander adres Nieuwsfeed Meander
De nieuwsfeed van Meander heeft een nieuw adres:
meandermagazine.net/wp/wp-rss2.php

Door Sander de Vaan op 26 maart 2008
>
Achter ieder woord of beeld schuilt een gedicht

Tsila is een van de vele internetdichteressen in het Nederlandse taalgebied. Zij onderscheidt zich van nogal wat collega's door haar boeiende teksten en haar kritische, maar altijd opbouwende commentaren op werk van andere webdichters. Sander de Vaan sprak deze digitale schrijfster die niet over de spreekwoordelijke nacht ijs gaat.

Door Sander de Vaan op 31 januari 2008
>
Poëzie leeft, ook onder jonge mensen
Vicky Francken (1989, Boxtel) won onlangs de eerste Meander Dichtersprijs. Sander de Vaan had een intermail met de winnares over haar beweegredenen om te schrijven, zolderkamertjes, mooie woorden, China, de ogen van Prévert en het luisteren naar groeiend haar.

Door Sander de Vaan op 3 december 2007
>
'Ik ben een literaire schrokop'

De Papieren Man is een van de beste literaire nieuwssites van het Nederlandse taalgebied. Meander sprak met de man áchter dit digitale 'vlugschrift', Dirk Leyman.

Door Sander de Vaan op 30 november 2007
>
In memoriam: August Willemsen

Op 29 november 2007 overleed August Willemsen.

Sander de Vaan wijdt een kort in memoriam aan hem.


directe url: meandermagazine.net/t.php?txt=4019
[16 oktober 2008]
De nieuwsfeed van Meander heeft een nieuw adres:
meandermagazine.net/wp/wp-rss2.php

directe url: meandermagazine.net/t.php?txt=3857
[26 maart 2008]
Interview met webdichteres Tsila
Achter ieder woord of beeld schuilt een gedicht
door Sander de Vaan

Tsila is een van de vele internetdichteressen in het Nederlandse taalgebied. Zij onderscheidt zich van nogal wat collega's door haar boeiende teksten en haar kritische, maar altijd opbouwende commentaren op werk van andere webdichters. Een gesprek met een digitale schrijfster die niet over de spreekwoordelijke nacht ijs gaat.

Je bent actief als internetdichteres; waarin ligt voor jou de charme van het web-dichten?
Die ligt voor mij vooral in het feit dat je gedichten in de groep gooit en dat een ander de moeite neemt om over jouw teksten na te denken en met suggesties komt. Ik lees ook graag gedichten van anderen en probeer dan ook mee te denken. Soms is het echt samenwerken aan een gedicht. Het is toch anders dan een gedicht dat vanuit je hoofd op het witte papier moet komen. Als je een gedicht voor je ziet en van daaruit gaat denken, komen er vaak mooie suggesties. Daarnaast vind ik het fijn om te zien wat een ander in mijn woorden leest. Zeker als ik een gedicht plaats dat op meerdere manieren uit te leggen is, zie ik soms mooie en verschillende gedachten in de reacties, waarbij ik soms denk: dat heb ik niet echt bedoeld, maar ze hebben het wel over mij. Dan lijkt het alsof je er onbewust gevoelens in verwerkt, die een ander er weer uithaalt.

Welke sites bevallen je het meest?
Ik ben nagenoeg vanuit het niets met dichten begonnen op Dichttalent in oktober 2005 en kom daar nog altijd vaak. Ik heb er veel geleerd. Het is een levendige site, doordat er continu reacties in een reactiekolom voorbijkomen. De site is te groot om alles en iedereen te volgen, maar je weet al snel welk werk je aanspreekt en welk niet. Daarmee wil ik niet zeggen dat het ene dan goed is en het andere slecht. Maar je zoekt toch naar gelijkgestemden, naar gedichten die voor jou diep genoeg gaan. Helaas zijn er wel zo nu en dan problemen op de site. Het is er net als in het gewone leven, en dan vaak nog wat heviger, omdat mensen elkaar niet oog in oog zien en onder verschillende pseudoniemen binnen kunnen komen. Dan vallen er schijnbaar grenzen weg. En natuurlijk zitten er altijd mensen tussen die er om andere redenen vertoeven. Het is jammer, je zou denken dat dichters wat fijngevoeliger zijn, maar dat is blijkbaar een illusie.

Johanna Geels was ook zeer actief op DichtTalent, en publiceert nu haar debuutbundel bij een gerenommeerde uitgever. Is dat ook jouw doel?
Wat leuk, dat wist ik nog niet. Ik kan me haar gedichten herinneren als vrij direct en toegankelijk, met een eigen stijl. Publicatie van een bundel is voor mij geen doel op zich, want er zijn al zoveel mensen die schrijven en dichten. Het is denk ik ook een illusie om daarin te geloven, maar dat wil niet zeggen dat het niet heel diep een 'kleine' wens is.

Waar is het jou in de poëzie om te doen?
Mijn streven is gedichten te schrijven die in meerdere lagen te lezen zijn, met zinnen die echt anders dan anders zijn, anders in de zin van: nog nooit eerder zo gezegd. In mijn laatste gedicht schrijf ik bijvoorbeeld: 'haar voeten smolten om tot glas, te breekbaar om te lopen'. En het is voor mij ook een manier om iets anders dan de 'gewone' werkelijkheid te laten zien en mijn teksten daarmee extra zeggingskracht te geven. Voor mij heeft poëzie de wereld een andere kleur gegeven. Ik luister en kijk nu anders, ben mij meer bewust van alles om mij heen, want achter ieder woord of beeld kan een gedicht schuilgaan.

Wie zijn je voorbeelden van het gedrukte papier?
Van veel dichters heb ik mooi werk gelezen, maar twee van hen herlees ik steeds weer: Hans Lodeizen en Ingrid Jonker, al zie ik hen niet echt als 'voorbeelden'. Ik houd overigens niet zo van parlando-poëzie noch van poëzie waar geen enkele lijn in zit.

Kun je hier een paar strofen citeren die je in het bijzonder raken?

Van Ingrid Jonker:


De brand

Naarstig in mijn kamer zoek ik nog
naar kindervers, krabben, golven die breken
het oude portret, het stoffig pad naar zee
- de stad brandt onder een papieren deken

Uit 'Afscheid', tweede strofe:


En leef jij in portretten en oude dromen
en leef jij in mijn ziel volmaakt en vrij:
Wit vliegen de vogels voorbij de bomen
Uit tien witte brieven spreekt je stem tot mij.

en:


Ik heb naar het pad van mijn lichaam gezocht

Ik heb naar het pad van mijn lichaam gezocht
en vond niets dan de vreemde littekens in het stof
Sporen van blauwe antilopen olifanten en luipaarden
zichtbaar in het klaar geheim van het witte pad
O ik wou niets dan jouw schaduw kennen, steenbokje
en het minieme gewicht van je vluchtende lijf

Van Hans Lodeizen, uit 'Zonder voeten':


waar ben je gebleven
de zee is leeggestroomd
in haar draaikolk de schepen
de zon is uitgesneeuwd
de wind is opgedronken:
mijn hart bonst.

Uit 'De buigzaamheid van het verdriet':


dag zei ik tegen haar dag kom
ik je nog eens tegen, glimlachend
maar de wind blies weg
haar gezicht in het water
en ik knikte en ik werd onzichtbaar
in het stille leven.

uit 'Narcissus 2', tweede strofe:


en mijn hand die al moe is
laat vogels los van haar vingertoppen
en het wankele geluid van de straat
hangt een sluier voor mijn ogen
ik zal je nooit zien

Het is heel verleidelijk om een nieuwe tekst meteen maar op het web te zetten. Speelt dat nog een rol voor jou bij het plaatsen van een nieuw gedicht?
Het past niet bij mij om zomaar wat te plaatsen. Ik denk meestal vrij lang na over een gedicht. Hoe lang ik daarover doe, hangt af van hoe het gedicht is ontstaan. Soms ontstaat het uit één woord of een gedachte, en soms lopen er veel gedachten door elkaar, die pas na enige tijd samenvallen. Soms ben ik tevreden met een paar zinnen, en soms wroet ik een hele tijd door, maar altijd wil ik het gevoel hebben: dat is het. En dan nog ontdek je vaak na plaatsing op de site dat je dingen over het hoofd gezien hebt. Dat komt waarschijnlijk doordat je zo intens met de betekenis van de woorden bezig bent. Een ander die beter afstand kan nemen en aandachtig wil lezen, haalt dat er meteen uit.

Wat zou je binnen nu en een jaar of vijf graag bereiken op dichtgebied?
Dat weet ik niet echt. Ik denk meestal niet zo ver vooruit. Verder groeien als dichteres is natuurlijk altijd het streven, en misschien dan toch die bundel, die ik hierboven een illusie noem. Toevallig heb ik onlangs de eerste ronde op Woordenstroom gewonnen, met mijn drieluik, krijt krijtwit krijtstof. Dat vond ik heel leuk. De eindbeoordeling volgt half april en ik ben erg benieuwd…

Mogen we hier een representatief gedicht van je plaatsen?
Ja hoor:


oplosbaar

van laatste zonnestralen
draai ik een zonnevlecht
leg hem rondom mij

de schaduw aan mijn zij
heeft al geen benen meer
hangt er maar wat bij

het lichaam, geen obstakel
-de maan schijnt er doorheen-
vloeit enkel bloed en water


directe url: meandermagazine.net/t.php?txt=3769
[31 januari 2008]
Interview met Vicky Francken, winnares van de Meander Dichtersprijs
Poëzie leeft, ook onder jonge mensen
door Sander de Vaan

Vicky Francken (1989, Boxtel) won onlangs de eerste Meander Dichtersprijs. Sander de Vaan had een intermail met de winnares over haar beweegredenen om te schrijven, zolderkamertjes, mooie woorden, China, de ogen van Prévert en het luisteren naar groeiend haar.


Foto:Rainier R. Isendam
Vicky, gefeliciteerd met het winnen van de Meander Dichtersprijs. Wat ging er zoal door je heen toen je het bericht ontving?
Dank je. Ik was vooral heel erg verrast, ik had het zelf totaal niet verwacht. Ik ben vooral dankbaar, het is erg fijn om zulke positieve reacties te krijgen. Die bevestiging dat mensen het goed vinden waar je mee bezig bent, graag lezen wat je hebt geschreven. Het stimuleert me wel, geloof ik.

Dichter F. Starik noemde jou iemand bij wie zich het woord 'belofte' aandient. Wat vind je daar van?
Heeft hij dat werkelijk gezegd? Oh, dat vind ik een heel groot compliment... Ja... Maar ik weet niet of ik zo'n compliment waardig ben. Ik geloof dat ik nog te klein ben voor zulke mooie woorden: in die zin dat ik 'beloven' zo gevaarlijk vind. Alles moet nog waargemaakt. Vooralsnog beloof ik misschien beter niets. Maar ik schrijf graag en blijf dat doen, wie weet kom ik later ooit aan beloven toe.

Je studeert Franse taal en cultuur in Utrecht. Hoe belangrijk is schrijven voor je?
Sinds september studeer ik inderdaad in Utrecht. Daar woon ik nu op een zolderkamertje in een studentenhuis. Ik moest wel even wennen aan zo'n eigen leven, in een stad die je nog niet kent, het studeren; vandaar dat ik de afgelopen tijd eigenlijk minder geschreven heb dan ik zou willen. Maar dat is natuurlijk op twee manieren te duiden. Ik geloof dat ik ook wel graag veel zou schrijven.

Wat vinden je medestudenten van jouw dichtwerk?
Eerlijk gezegd heb ik mijn medestudenten nog nauwelijks lastiggevallen met mijn gedichten (lacht). Op de middelbare school wisten sommige klasgenoten op een gegeven moment wel dat ik graag schreef. Een jongen uit mijn eindexamenklas heeft zelfs aan onze lerares Nederlands gevraagd of hij een gedicht van mij op zijn literatuurlijst mocht zetten. Dat verbaasde me. Het valt me op dat de meeste mensen eigenlijk wel enthousiast zijn. Niet iedereen begrijpt dat ik zo gek ben op poëzie, maar de meesten vinden het wel leuk voor me.

Heb je de indruk dat poëzie leeft onder je generatiegenoten? Of gaat de aandacht meer uit naar slam?
Tegenwoordig is slam misschien wel een groot en bekend fenomeen, maar ik geloof eigenlijk niet dat er daardoor vooral aandacht voor slam is. Ik heb juist het idee dat heel veel jonge mensen bezig zijn met schrijven, met lezen, met het papier. Misschien is poetry slam toegankelijker, voor wie de drempel van het zelf lezen nogal hoog is, maar ik denk dat er ook zeker zo veel jongeren zijn die nog steeds graag het papier in hun handen hebben. Het tastbare van bladzijden omslaan. Ja, ik heb zeker de indruk dat poëzie leeft, ook onder jonge mensen.

In een eerder interview met Sylvie Marie noemde je een aantal van je favoriete dichters. Het waren allemaal Nederlandstaligen, lees je ook buitenlandse poëzie?
Jazeker. Voor mijn studie heb ik onlangs veel van de Pléiade-dichters gelezen. Engelse en Franse poëzie lees ik het liefst ook in die talen en wat Duitse poëzie betreft kan ik misschien ook in het Duits nog wel een poging wagen, maar verder lees ik vertaalde buitenlandse poëzie. Ik houd erg veel van het werk van Sylvia Plath, Nicole Blackman, Roger McGough, maar ook van dat van Jacques Prévert en Wyslawa Szymborska.

Jacques Prévert was eerder 'te gast' in onze rubriek Wereldpoëzie. Wat trekt je vooral aan in zijn werk?
Ik houd heel erg van zijn manier van beschrijven: toegankelijk, maar zonder dat het er dik bovenop ligt, creatief en origineel. Soms zou ik willen dat ik zijn ogen had, op die manier naar de wereld kon kijken. In het gedicht 'Page d'écriture' schetst hij zonder grote woorden een herkenbaar maar fantasievol beeld. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik graag naar zijn beelden kijk.

Page d'écriture

Deux et deux quatre
quatre et quatre huit
huit et huit font seize
Répétez! dit le maître
Deux et deux quatre
quatre et quatre huit
huit et huit font seize
Mais voilà l'oiseau lyre
qui passe dans le ciel
l'enfant le voit
l'enfant l'entend
l'enfant l'appelle
Sauve-moi
joue avec moi
oiseau!

Wat wil je de komende tijd graag bereiken op schrijfgebied?
Het is helemaal niet zo dat ik een vooropgezet plan heb en dat volg. Absoluut niet. Ik heb nog niet specifiek nagedacht over wat ik wil of probeer te bereiken, ik schrijf niet met het doel dat op dat schrijven nog iets anders volgt. Schrijven is mijn doel op zich: iets op papier gestalte geven. En daar daarna naar kunnen kijken.

Maar het is niet zo dat je iedere dag moet schrijven - die innerlijke noodzaak, waar sommige schrijvers zelfs 'last' van schijnen te hebben?
Nee, zonder schrijven is alles stukken minder leuk, minder waardevol misschien ook wel, maar er zijn wel degelijk mensen, dingen of omstandigheden die me van schrijven kunnen weerhouden.

Met welk gedicht zou je je willen presenteren aan mensen die nog niks van je gelezen hebben?
Met een gedicht dat ik afgelopen jaar geschreven heb. Het is mijn voorstelling van China. Daar ben ik nooit geweest, maar ik hoop dat het er zo is. Misschien gaat het daarom ook niet alleen over China.

Liu Xie zit in een stoel en kijkt naar de vochtige huizen

De straat ademt op haar jonge knieën, aangeslagen
ruiten verraden de haast van de morgen
die aan haar in de zetel voorbijschiet
met een snelheid van metro.

Zelfs de ochtendspits lijkt van lichte zijde. Polaroid
en polychroom en ogenfotorood verzamelen de ramen
van de auto's zich als ruiters op een paard met zeer
veel manen: haastig. In meer dan 360 graden

kun je kijken. Fietsen worden 's avonds
tegen negen, tegen een Chinese muur
gesmeten. De wandtegels van was
en linnen zij aan zij met wastafels
en tekens aan de wand.

De lucht is een stolp voor het behang. Liu luistert
naar het groeien van haar haren.


directe url: meandermagazine.net/t.php?txt=3680
[3 december 2007]

Gesprek met 'Papieren Man' Dirk Leyman
'Ik ben een literaire schrokop'
door Sander de Vaan

De Papieren Man is een van de beste literaire nieuwssites van het Nederlandse taalgebied. Meander sprak met de man áchter dit digitale 'vlugschrift', Dirk Leyman.

U bent de drijvende kracht achter De Papieren Man. Wat stond u voor ogen toen u hiermee begon?
Het basisidee was heel eenvoudig: ik wilde het literaire nieuws brengen en verzameld zien zoals ik het eigenlijk zelf voorgeschoteld wilde krijgen. Als literair journalist miste ik een site waar boekenberichten sec en zonder al teveel praatjes werden gebracht, gecompileerd uit een amalgaam aan bronnen en met enige duiding. Bovendien met véél links, zodat de lezer ook zelf zijn oordeel kan vormen. Ik probeer vooral een breed spectrum te bestrijken: boekennieuws over zowel de Nederlandse als de internationale letteren, met aandacht voor waardevolle boeken die wel eens ondergesneeuwd dreigen te raken. Literaire berichten die ik las in buitenlandse media maar die hier te zelden doordrongen: nieuws over bibliotheken, tentoonstellingen, boekentrends, uitgeverijen, persoonlijke dada's - je merkt bijvoorbeeld vast dat ik de Franse letteren intens volg en ik natuurlijk zelf ook niet te negeren bibliofiele trekjes heb (lacht).
Ik hou niet zo van blogs waar eindeloos geredekaveld wordt: daarom is De Papieren Man uitdrukkelijk journalistiek van opzet en is de toon bedaard. Wat niet belet dat ik me af en toe een mening of knipoog veroorloof. Vreemd, maar na verloop van tijd neemt zo'n project jezelf op sleeptouw. Ook qua tijd die je erin stopt. Toen ik de site in september 2006 opstartte was het heel even zoeken naar een profiel. Je vraagt je af: wat moet ik wel allemaal brengen? En hoever ga ik daar in? De meerwaarde van De Papieren Man ligt, denk ik, in de 'omkadering' én de vrijheid en ruimte om eigen accenten te leggen. En toch merk je dat er ook veel interessante en intrigerende boekenberichten door de mazen van het net glippen. Daar zit de niche, het segment van De Papieren Man, naast de aandacht voor de achterkant van het boekbedrijf of voor de marge van literatuur. Het is een kwestie van voortdurend je ogen en oren open te houden. Akkoord, ik breng natuurlijk ook wel het algemenere boekennieuws, het prijzencircus of de zaken waar iedereen over spreekt. Na een tijdje merk je dat je lezers dit trouwens ook verwachten en het zeker op prijs stellen. Misschien beoog ik wel een soort 'helikopterview' of een panoramablik. Maar ik probeer telkens een extraatje te geven in de vorm van een link of verwijzing naar een boek en wat onverwachte dingen op te duikelen. Wat dan toch hopelijk een andere of bijkomende dimensie geeft. Of dat steeds lukt? Geen idee.

Hoe krijgt u al dat kriskras verspreide nieuws zo snel op uw site?
Ik heb een heel ruim bronnenarsenaal en rss-feeds waar ik uit kan putten: je hebt een paar onmisbare sites die ik vrijwel dagelijks bekijk, zoals The Guardian, Le Monde, Bookninja en ook Boekblad. Ik ben ook een kranten- en tijdschriftenvreter en pluis ook veel dingen uit die nuttig kunnen zijn voor De Papieren Man. Op de duur wordt dat een automatisme, al is dat natuurlijk ook soms een verslaving. Ik kan je verzekeren dat er trouwens veel nachtwerk in gaat zitten. Je moet ook voortdurend op zoek naar nieuwe invalshoeken wil je de site inhoudelijk levendig houden. Sommige dagen heb je zelf ook even geen zin of ben je te moe, te druk met andere zaken. Dat is het nadeel van een eenmansredactie.
Op sommige momenten heb je dan weer te kampen met een embarras du choix: er is literair nieuws bij hopen (bijvoorbeeld in oktober-november), in andere periodes is het literaire nieuws schaars als een uitstervende diersoort. Die luwere momenten grijp ik aan om een ondergeschoven boek te signaleren of iets uit de marge van de literatuur te brengen. Afwisseling is belangrijk, ik vind het wel prettig als lezers van allerlei pluimage hun gading vinden. Meer en meer krijg ik ook reacties toegestuurd. Sommigen vinden de blog zo nu en dan te oppervlakkig, voor anderen kan het niet diepgaand genoeg zijn: dat evenwicht zoek ik. Het is soms wel literair nieuws voor gevorderden, waarmee ik bedoel: voor boekenfreaks. Maar toch nooit hoogdrempelig, mag ik hopen. Ik beoog helderheid. En natuurlijk mag er ook al eens iets luchtigers de revue passeren. Wat ik trouwens ook nog belangrijk vind: een juiste weergave van de feiten én een duidelijke bronvermelding, iets wat veel sites kennelijk allemaal onzin vinden. Ook kan ik doodzenuwachtig worden als ik mezelf op een foutje betrap. Gelukkig kun je dat online snel bijsturen.

Bent u tevreden over het aantal bezoekers?
Zeker wel. Ik maak amper reclame en toch merk ik dat het bezoekersaantal gestaag de hoogte ingaat. De Papieren Man is ook verbazend snel opgepikt door de media. Tegenwoordig haal ik bij piekmomenten duizend bezoekers per dag, zoals bijvoorbeeld bij de rel rond Grunberg en A.F.Th. van der Heijden én de uitreiking van de AKO-literatuurprijs of de commotie rond Jeroen Brouwers' weigering van de Prijs der Nederlandse Letteren. Ik sta er toch van te kijken hoeveel mensen in Nederland en Vlaanderen tuk zijn op literaire nieuwsachtergronden, op zich hoopgevend natuurlijk. En opvallend: mensen zetten De Papieren Man meteen bij hun bookmarks. Dat doet plezier en geeft vertrouwen. Tja, met zo'n groep bezoekers moet ik wél dringend reclame gaan werven (lacht). Zeker als je ziet hoe sommige sites klakkeloos en zonder er een woord aan te wijzigen boekennieuws van andere media overnemen en daar publiciteit en advertenties mee ronselen. Nog opvallend: sinds De Papieren Man beginnen tal van sites met literair nieuws. De concurrentie wordt groter, maar vaak blijft het bij opsommen of merk je te weinig een eigen 'smoel'. Al juich ik elk initiatief met enige diepgang toe.

Grunberg heeft nu een cordon sanitaire om de Nederlandse literatuur gelegd, opdat het er nog lang 'gezellig' zal blijven. Is er iets van dit lokale gekrakeel doorgesijpeld naar de door u geraadpleegde buitenlandse nieuwsbronnen?
Nee, niet echt. Men hoeft de impact daarvan ook niet te overschatten. Het werd na een tijdje ook een wat beschamend spektakel. Wat je wel merkt, is dat Nederlandse literatuur in het algemeen meer aandacht begint te vangen in de buitenlandse boekenbijlages. Geregeld verschijnen er recensies van vertalingen in bijvoorbeeld Le Monde. Vertaalde boeken van Grunberg, Mak en Mortier worden in het buitenland nauwlettend gevolgd, mede ook door de inspanningen van de Vlaamse en Nederlandse letterenfondsen, vermoed ik.

Wat was volgens u het meest opmerkelijke literaire nieuws van de laatste maanden?
Wat opvalt als je het literaire nieuws dagelijks bijhoudt, is het uit de pan swingen van het aantal literaire prijzen - zowel nationaal als internationaal. Een auteur die nu nog geen literaire prijs op zijn naam heeft kunnen schrijven, moet wel erg veel pech hebben. En tegelijk merk je dat het soms nog de enige manier is waarop bepaalde boeken onder de aandacht lijken te komen. Je hebt er je handen vol aan. Ook opvallend: de toename van literaire amateurrecensies online, al moet ik zeggen dat het niveau me vaak bedroeft. Prettiger - en handig voor dit weblog om naar te linken - is dat veel gevestigde kranten ook een aantal van hun in boekenbijlages verschenen recensies online plaatsen. Je merkt gelukkig dat op dat vlak de papieren boekenbijlages toch nog steeds richtinggevend zijn, al staan ze natuurlijk onder druk. The New York Times is bijvoorbeeld onovertroffen, zeker bij obituaries en achtergrondstukken. Ook algemeen valt de digitalisering op: er wordt erg veel gesproken over digitalisering van bibliotheken, over het zoveelste e-book dat in de praktijk toch altijd weer blijkt tegen te vallen, enz. Wat me bijgebleven is, zijn bepaalde polemieken, denk aan de discussie die Jeroen Brouwers weer aanblies inzake schrijvers en geld, maar ook de dood van Jan Wolkers en Ryszard Kapuscinski, wiens werk me na aan het hart ligt. Ik probeer op een erg bescheiden manier tevens het genre van de necrologie nieuw leven (excusez le mot) in te blazen: ook de dood van kleinere scribenten met een intrigerende levensloop wil ik niet vergeten én op dat moment een klein online-gedenktekentje bouwen.

U had het eerder over ondergeschoven boeken. Welke boeken uit deze categorie zou u de lezer warm aanbevelen?
Ach, er zijn er zoveel. Ik denk aan bepaalde kleinere uitgeverijen die al jaren bezield bezig zijn, zoals IJzer, Coppens en Frenks, Van Tilt of Voetnoot, Bas Lubberhuizen. Grotere uitgeverijen komen eveneens met werk dat soms niet de verdiende aandacht krijgt, door de hoge omloopsnelheid en het grote aanbod. want als recensent moet je keuzes maken. Maar verder denk ik ook aan bibliofiel werk, aan boeken waarin de vormgeving gecelebreerd wordt. Af en toe probeer ik fotografieboeken te signaleren, nog een genre dat ik verzamel. En internationale boeken die een vertaling verdienen. Plus natuurlijk het literaire steden- of reisboek, ook al een niche die ik op de voet volg. Ja, het staat niet voor niks op de site: ik ben een literaire schrokop. Ik kan het ook niet helpen.

Een zo complete nieuwssite als de uwe zou eigenlijk in aanmerking moeten komen voor subsidie. Vooralsnog lijkt het meeste geld echter naar gedrukte bladen en dergelijke te gaan. Zal dit in de naaste toekomst veranderen?
Het Vlaams Fonds voor de Letteren werkt naar eigen zeggen aan een subsidieregeling voor elektronische tijdschriften of literaire e-zines. Ik ben natuurlijk benieuwd naar wat er uit de bus komt en hoop dat er snel klaarheid komt. Zeker staan de papieren literaire tijdschriften onder druk, al ben ik van oordeel dat beide gesteund moeten worden. Ze hebben hun onmiskenbare rol. En vergeet niet: De Papieren Man bestaat slechts bij de gratie van de boekenpassie, van de liefde voor het mooie papier. Ik zie papier en digitaal als complementair, het een zit het ander niet in de weg, integendeel, het een versterkt het ander soms. Op dat vlak hou ik ook niet van doemdenken.

Wat kunnen we van De Papieren Man de komende jaren nog verwachten?
Aan wilde plannen is er absoluut geen gebrek, al hou ik sommige liefst nog even voor mezelf. Er kan nog veel beter: er zijn wel een aantal terreinen die ik meer wil gaan bestrijken. En een degelijke, scherpe periodieke boekencolumn zou bijvoorbeeld niet misstaan. Ook ga ik literaire magazines en tijdschriften nauwlettender signaleren en kort bespreken. Aan de vormgeving moet binnenkort ook gesleuteld worden, al hou ik van een sobere, discrete opmaak. Misschien moet er meer rubricering komen.
De grootste zorg is momenteel het toenemende werk dat in De Papieren Man gaat zitten. Werk dat ik - uit onweerstaanbare letterliefde, zeg ik dan maar (ironisch) - naast mijn drukke baan als journalist doe, dus vaak in de nachtelijke uren. Gelukkig word ik af en toe bijgestaan door een mede-papieren man, Hans Cottyn, die wel eens een berichtje voor me maakt en op precies dezelfde golflengte zit. Hij snapt perfect waar ik heen wil met deze site. Misschien dat we in de toekomst de samenwerking gaan verfijnen. In ieder geval moet de site op termijn een breder draagvlak krijgen. Ten slotte heb ik zelf ook weer sluimerende essay- en boekprojecten waar ik op termijn tijd voor wil vrijmaken.


directe url: meandermagazine.net/t.php?txt=3679
[30 november 2007]

In memoriam: August Willemsen
Hij lééfde voor zijn passie
door Sander de Vaan

Mensen vragen andere mensen wel eens welke boeken zij mee zouden nemen naar een onbewoond eiland. De taal als bril (De Arbeiderspers, Synopsis) van August Willemsen zou zeker in mijn koffer zitten. In deze uit 1987 stammende essaybundel duikt Willemsen met zijn vlijmscherpe pen niet alleen diep in het werk van prominente dichters als Fernando Pessoa en Carlos Drummond de Andrade, hij ontmaskert tussendoor met een lange lijst aan argumenten ook een Nederlandse plagiator, beschrijft in een ander stuk aan de hand van een praktijkvoorbeeld de soms gigantische problemen waarmee literaire vertalers zich geconfronteerd zien en besluit met een aangrijpend portret van de geniale, maar labiele Braziliaanse stervoetballer Garrincha.
De op 29 november j.l. overleden Willemsen (1936) was meer dan een bevlogen schrijver en vertaler. Hij lééfde voor zijn passie, de literatuur. Zozeer, dat hij ondanks recente tegenslag dolgraag wilde meewerken aan een nieuwe Wereldpoëzie-aflevering voor Meander. Afgelopen zondag mailde hij ons een reeks vers vertaalde gedichten van de Braziliaanse dichter/songwriter Vinícius de Moraes. Hij liet weten nog aan een inleiding te werken, maar helaas heeft hij die niet meer kunnen voltooien.
Zonder August Willemsen hadden Nederlandstalige lezers niet - of eerst veel later - kennis kunnen maken met literaire grootheden als Machado de Asís, Fernando Pessoa, Carlos Drummond de Andrade en Manuel Bandeira. Van die laatste dichter plaatsen wij hieronder 'In diepe slaap', een van Willemsens lievelingsgedichten (tevens in De taal als bril te vinden).
Over twee weken zullen wij zijn laatste bijdrage voor de rubriek Wereldpoëzie plaatsen, als een bescheiden eerbetoon aan een aimabel, onbaatzuchtig man die met zijn werk het woord 'bevlogen' deed verbleken.



In diepe slaap

Toen ik gisteren insliep
Het was de nacht van Sint-Jan
Was er vrolijkheid en drukte
Geknal van bommetjes Bengaals vuur
Stemmen gezang en gelach
Rond de brandende vuren.

Midden in de nacht werd ik wakker
Hoorde geen stemmen meer geen gelach
Alleen ballonnen
Dreven over
In diepe stilte
Alleen het geluid van een tram
Zo nu en dan
Doorboorde de stilte
Als een tunnel.
Waar waren zij die zojuist nog
Dansten
Zongen
En lachten
Rond de brandende vuren?

- Ze sliepen allemaal
Ze lagen allen
Te slapen
In diepe slaap.

Toen ik zes jaar was
Kon ik het eind van het Sint-Jansfeest niet zien
Omdat ik in slaap viel.

Nu hoor ik de stemmen niet meer uit die tijd
Mijn oma
Mijn opa
Totônio Rodrigues
Tomásia
Rosa
Waar zijn zij allemaal?

- Ze slapen allemaal
Ze liggen allen
Te slapen
In diepe slaap.


Het eerder geplaatste interview met August Willemsen
 
^    > pagina 1 van 18... 1 2      18