Hoe ziet de verbeeldingswereld eruit die je betreedt als je de bundel 'Embargo' van Hilbrand Rozema openslaat? In zijn debuutbundel 'Paradijs' (1997) bevond de dichter zich als een Adam tussen de dieren, die hij voor het eerst aanschouwt. Met als resultaat een caleidoscopische visie op de omringende wereld. In het bibliofiel uitgegeven 'Embargo', waarin dertien nieuwe gedichten zijn opgenomen, wordt deze lijn doorgetrokken. Ook hier overheersen dezelfde thema's: de dierenwereld, het natuurlandschap, de Bijbel, de Europese geschiedenis, kerken en kathedralen.

In de drie gedichten waaruit 'Afrika! Afrika!' bestaat, wordt de paradijselijke omgeving van dierentuin en bos afgezet tegen een apocalyptisch gekleurd Afrika. Een continent dat door een journalistiek embargo in de vergetelheid raakt, terwijl Europa de gedaante aanneemt van een leeg landhuis zonder warmte en geur. Net als de bijbelverhalen bevinden Rozema's gedichten zich tussen Paradijs (schepping) en Oordeel (herschepping).

Hilbrand Rozema is iemand die in zijn verzen veelvuldig gebruik maakt van christelijke en mythische thema's, maar - zo voeg ik daar meteen aan toe - zonder dat het storend wordt. Zo treden in de cyclus 'Beieren' de legendarische figuren Sint-Hubertus en Frau Holle op. En wellicht is het reuzenhert met aura een zinnebeeld voor de goddelijke Jezus.


BEIEREN [I]

Op doortocht naar de Alpensneeuw, die
blinken zou als de bleekveldjes van ons dorp,
spannen we uit. Dit is het Beierse Woud.
Nu neemt een geboomte van stilte ons op.

Voor de mis verzwaart een bronzen klokje
een sleepnet van rust.
Zo ongeveer klom onze geest in een hoogzit
menend een reikhalzend hoefdier te zien.

Het trippelde, zweeg en spitste de oren.
Het was rank als een dromende eenhoorn.
Naar men zei was het toen, dat eindelijk
de godsvrede afdaalde naar ons dal.

Er stapte ongezien en op muiltjes van gras
een kantjil rond, zekerde kalm de open plek
waar onze blik weidde, en keek - peilloos -
naar de opkomst van het licht dat hier verdween

omdat het in Europa avond was. Trillend verving het
de plaats van het reuzenhert met stralenkrans dat
Sint-Hubertus frontaal in het gezicht zag.
Hij was in dit donkere naaldbos de enige lamp.



Soms is Rozema's beeldspraak niet erg helder: "Met de gelaten zucht van de slagorde / leggen de regens zich in afwachtend / grootgrondbezit, als liefde in een bed". Wat dat betreft zijn de verzen in 'Paradijs' sterker. 'Embargo' is een fraai vormgegeven opmaat voor een échte tweede bundel, die hopelijk dikker en strakker zal zijn. Rozema zou prima bij De Arbeiderspers passen, naast zijn vakbroeders Koos Geerds en Harmen Wind.

Verbeelding is bij Hilbrand Rozema eigenlijk niets anders dan de verwondering over dit aardse leven: "Knip de hekken rond het huis der verwondering / met gekartelde blikscharen open. // Het is bedoeld om dwars doorheen te lopen. / Want alles wat je nodig hebt is alles wat er is." Wie zou dat Rozema niet na willen zeggen? Dit is christelijke poëzie met een universele boodschap.


Hilbrand Rozema - Embargo
Hengsteboer, Zeewolde, 2000
ISBN 90 70 415 22 4