In haar tiende bundel 'De schuldeloze man' laat Aleidis Dierick (Antwerpen 1932) vier schuldeloze mannen de revue passeren: de seminarist, de soldaat, de voortvluchtige en de banneling. Ook neemt zij de lezer respectievelijk mee naar Rome, Berlijn, Antwerpen en Dublin. De vier afdelingen hebben Duitstalige motto's meegekregen, waaronder twee van Rilke, die voor de interpretatie van de bundel richtinggevend zijn.

De eerste afdeling bestaat uit vijftien gedichten die elk uit twee strofen bestaan. Kenmerkend voor de poëzie zijn de korte regels. De gedichten zijn opgebouwd uit directe zintuiglijke waarnemingen en het is aan de lezer om deze beelden te koppelen aan zijn eigen beelden van de stad Rome. Soms breekt er in deze verzen iets van bespiegeling of beschouwing door: 'Meestal was er iets als verdriet. Een zwaarte in hem...' De tijdlijn van deze gang door 'een dode stad' is de basis waarop al deze tableaus vivants naast elkaar een plaats krijgen, waardoor iets van een fotodocumentaire ontstaat. En zo volgen wij het laatste studiejaar van een seminarist die naar Rome trekt om zijn promotie af te ronden, een seminarist (uit Brugge?) die heimwee heeft, zijn moeder mist, zich niet door de verlokkingen van de grote stad laat verleiden. Het bericht van de dood van zijn moeder krijgt hij te laat. De promotiecommissie, bestaande uit 'de vaders de theologen met hun vermoeide ogen' stellen hem die ene wezenlijke vraag: 'Werd bij de schepping der wereld / een rol toebedeeld / aan de moeder van God?' Hij vraagt zich af: 'In wiens handen / ligt vandaag zijn lot.' Uiteindelijk keert hij noordwaarts met de trein terug, om 'In de naam van de Vader' zijn levenstaak te gaan vervullen. Maar de moeder is nooit weg:


In de tweede afdeling van de bundel wacht een moeder - Achmatova heet ze - op haar man, die soldaat in Berlijn is. Nu rijden de treinen niet naar een bestemming, maar ze ontsporen in Moskou. De vernietiging van Berlijn is de hel, de Apocalyps. 'Berlijn was de stad / waaruit niemand ontkwam.' Ook uit de volgende reeks 'De voortvluchtige' (Antwerpen) wordt duidelijk dat Europa, of liever gezegd: de geschiedenis van Europa één groot slagveld is, waar nauwelijks aan te ontkomen is. De reiziger wordt nu opgejaagd, vanaf het vertrekpunt: de stad aan de Schelde. De dichter jaagt de reiziger op: 'Vlucht het verlorene het oosten.' en 'Rijd voort. De steden? Negeer ze.' Wat er overblijft, is Ierland met Dublin, het groene eiland in het uiterste westen. Is groen niet de kleur van de hoop? De vierde afdeling opent aldus:


Wat vormgeving betreft lijkt deze reeks weer sterk op de openingsreeks. Inhoudelijk zijn er geen overeenkomsten. In deze afdeling is veel meer sprake van beschouwing en reflectie, van terugblikken en het krijgen van schuldgevoelens, van vele vragen en totale verwarring, maar ook van volwassenheid en rustgevendheid. 'We plukten de bramen / die zomer in Ierland.' Er is de herkenning van de beroemde spoorlijn (alweer die trein) die langs de zee ten zuiden van Dublin loopt en waar het goed toeven is. 'Ze groeiden verwilderd waar de spoorbaan haar eenzame bocht langs de zee nam.'

'De schuldeloze man' is een zorgvuldig gecomponeerde bundel, die ook na herlezing steeds nieuwe vragen oproept. Vooral de precieze ontmaskering van de personages geeft problemen. Wie zijn zij? Er is geenszins sprake van één mogelijke betekenisduiding. Zo gemakkelijk heeft de dichter het de lezer – en zichzelf! - niet gemaakt De gedichten bevatten in ieder geval een Europees historische laag, een religieuze laag, een psychologische laag en een ideeënlaag. En de mogelijkheden lijken me niet uitgeput. Het 'hij'-perspectief van de eerste reeks heeft zich haast onmerkbaar ontwikkeld naar een 'ik'- en 'wij'-perspectief. Als lezer worden we op subtiele wijze dichterbij geleid, mogen we kijken, horen, ruiken, voelen, proeven en ons daar een mening over vormen, ons geëngageerd tonen of ons esthetisch laten raken. Stap deze gedichten binnen, je komt in een fascinerende, soms gruwelijke wereld terecht.