Meander * Eerder * Recensies * Revolver nr. 130 - Van de Woestijne, Swirzczynska, Shakespeare
 
Poëzie Kort
Van de Woestijne, Świrszczyńska en Shakespeare
door Joop Leibbrand

Toevalligerwijze is 2006 een jaar met veel aandacht voor Karel van de Woestijne (1878-1929).
Hans Vandevoorde bracht bij Vantilt al de handelseditie uit van zijn proefschrift De Spiegel van Achilleus. Karel van de Woestijne en de allegorie, binnenkort verschijnt er onder de titel Al ben ik duister, 'k zet me glanzend uit een bundeling van nieuwe essays over zijn werk, in het najaar zal onder redactie van Anne Marie Musschoot de definitieve uitgave van de Verzamelde gedichten verschijnen en voor het Vlaamse tijdschrift Revolver stelde Hans Groenewegen een omvangrijk en zeer lezenswaardig Karel van de Woestijne-nummer samen. Aan een groot aantal Vlaamse en Nederlandse dichters legde hij de vraag voor om van Van de Woestijne een gedicht uit te kiezen en er een 'weerwoordgedicht' bij te schijven. Liefst 28 dichters (van Henk van der Waal tot Rozalie Hirs) vonden een plaats in de bundel en Revolver drukt daarbij steeds het antwoordgedicht naast het origineel af. Het nummer biedt zo in ieder geval een bijzondere bloemlezing uit het werk van een van de opvallendste dichters van de eerste helft van de vorige eeuw, maar of de reactiegedichten op hun beurt ook de tijd zullen trotseren, valt zeer te betwijfelen. Ze hebben, hoe verdienstelijk soms ook - en Korteweg lezen blijft altijd een verademing - toch hooguit curiositeitswaarde.
Interessant zijn de drie essays die in opdracht van Groenewegen over de opmerkelijke bundel Substrata (door de tijdgenoten óf doodgezwegen óf negatief besproken) geschreven werden door Herlinda Vekemans, Rutger H. Cornets de Groot en Maarten De Pourcq. Drie verschillende knappe leeswijzen, die tezamen de dichter van verzen als 'Beeld: hijgend danser tusschen God en mij;/ Warling die zuigt haar-zelf een eigen schroef, - en/ Géén stoelken, danser, daar, bij God, bij mij...' zowel dichterbij brengen als nóg ongrijpbaarder maken.

Een zeer uitgebreid overzicht van Van de Woestijnes poëzie staat hier; de bloemlezing die Hans Vandevoorde samenstelde met het oog op de moderniteit van Van de Woestijne staat hier en voor algemene informatie is hier het startpunt.


Revolver 130 (jrg. 33/1, juni 2006) - Karel van de Woestijne
Uitg. Gerd Segers, Antwerpen; 128 blz.; 8,- (B), 12,- (NL)
Bestellingen en info via: Xgerd.segers@telenet.beX (de letters X uit dit adres verwijderen!)

******

In de onvolprezen tweetalige serie De mooiste van... die Koen Stassijns en Ivo van Strijtem in de gelegenheid zijn bij Lannoo|Atlas uit te brengen, kwamen twee nieuwe deeltjes uit: De mooiste van Świrszczyńska en De mooiste van Shakespeare. Het laatste is nummer twintig in de reeks, en om dat te vieren werd dat een aflevering die bijna zestig pagina's langer is dan normaal, wat ruimte bood aan vijftig sonnetten en vijftien toneelfragmenten. De samenstellers gebruikten bestaande vertalingen; voor de sonnetten o.a. van Arie van der Krogt, W. van Elden, Paul Claes, Guido De Bruyn, Ton Oosterhuis en H.J. de Roy van Zuydewijn - Peter Verstegen gaf geen toestemming - en voor het toneelwerk o.a. van Tom Lanoy, Gerrit Komrij en Hugo Claus. In totaal putten ze uit het werk van 22 vertalers. Naar een betere introductie op het werk van Shakespeare zal het lang zoeken zijn. Prof. dr. em. Nicole Rowan van de Universiteit Gent schreef er een zeer informatieve inleiding bij.

Een grote verrassing is het werk van de Poolse dichteres Anna Świrszczyńska (1909-1984), iemand die thuishoort in het rijtje Czeslaw Miłosz (van wie de inleiding is overgenomen uit de Poolse uitgave met zijn keuze uit haar werk), Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert, Tadeusz Różewicz en Adam Zagajewski - De opmerkelijkste poëzie van de 20ste eeuw is in de Poolse taal geschreven', beweerde Joseph Brodsky ooit. Miłosz beschrijft haar als een sceptisch en oneerbiedig intellect, behept met een opstandig karakter dat geen morele beperkingen erkende. Als 'brutaal wijf', vond zij haar onderwerpen vooral in pregnante beschrijvingen van het lot van de vrouw, van moederschap en in een openhartige benadering van de (vrouwelijke) seksualiteit.

Ze heeft de vloer gedweild

Hij kwam thuis na middernacht,
viel neer bij de deur.
Ze trok hem
over de drempel.

Hij rolde zich op bed,
met zijn schoenen aan, kotsend,
kroop hij naar haar toe, ze wou niet,
hij stompte in haar buik,
viel snurkend in slaap.

Ze heeft de vloer gedweild,
een nieuwe overtrek om het dekbed gedaan.
Ze klopte aan bij de buren.

Zo meteen zal ze baren.


De mooiste van Świrszczyńska
Vertaald door Jo Govaerts en Karol Lesman
Lannoo|Atlas, Tielt|Amsterdam 2006; 158 blz.; 16,50
ISBN 90 450 1524 2

De mooiste van Shakespeare
Samengebracht door Koen Stassijns en Ivo van Strijtem
Lannoo|Atlas, Tielt|Amsterdam 2006; 216 blz.; 16,50
ISBN 90 450 1534 X


[gepubliceerd: 27 juli 2006]
 
^