Meander * Eerder * Prozarecensies * De langste maand - Diana Lebacs
 
Diana Lebacs - De langste maand
door Elly Woltjes

In de Knipscheer, de uitgever die wel iets heeft met de laatste resten van Tropisch Nederland, bracht een heruitgave uit van het in 1994 verschenen romandebuut van Diana Lebas (moeder creools-Surinaams, vader Indisch-Antilliaans). De schrijfster geniet in Nederland vooral faam met haar kinderboeken en jeugdromans, waaronder het met een Zilveren Griffel bekroonde Nancho van Bonaire.
In De langste maand speelt Bir, een vrouw op leeftijd op Curaçao, de centrale rol. Ze bewoont een huisje op de heuvel dat wordt bezocht door een aantal vaste bezoekers. Evy, die bijna dagelijks komt, een jongen die geen werk kan vinden, maar zijn school wel heeft afgemaakt, een bevriende buurvrouw die een winkeltje drijft, Ibis Malus, de journalist die nogal slechte dingen schrijft.
Bir heeft kinderen groot gebracht en heeft veel levenservaring en onder meer kennis van kruiden. Zo behandelt ze Malus die last van een zweer heeft. Haar standvastige leven krijgt een deuk als er een rekening wordt bezorgd. Ze weet even niet hoe ze die moet betalen, en krijgt hulp. Of ze door die hulp niet van de drup in de regen komt, vertelt ons het vervolg van het boek. Ondertussen gaan de voorbereidingen voor het grote carnaval door. Dit jaar wordt er gefilmd en komt er een filmploeg over uit Nederland met de dochter van Bir, Loudrid, die bij Bir gaat logeren. Deze dochter heeft zo haar eigen problemen met haar identiteit en heeft een haat-liefdeverhouding met Curaçao. Ze heeft gestudeerd en denkt dat het eiland wel blij zal zijn met haar komst, maar dat valt tegen. Haar moeder noch het eiland is afhankelijk van haar. Ze komt tot de conclusie dat ze te lang is weggeweest.
Het boek is levendig, wordt zelfs wel wat detectiveachtig wanneer het carnaval eenmaal daar is, en kent een verrassende ontknoping. Toch boeit het niet voortdurend, want er wordt te vaak in details getreden die afleiden van het geheel, zoals de psychische toestand van Loudrid. Het dagboek van Evy, dat in een paar stukjes tussen het verhaal is geplaatst, is ook zo'n afleidend detail, maar maakt het wel weer spannender.
De schrijfster wil met het boek de waarde aangeven van vrouwen als Bir en Loudrid voor de samenleving, maar dat komt doordat ze vooral een verhaal wil vertellen niet goed tot uitdrukking. De kinderlijke toon, met name in de passages waarin de personages de lezer toespreken, draagt er niet toe bij dat serieuze thema's als vervreemding, hebzucht en gebrek aan veiligheid voldoende uit de verf komen. Lebacs is op haar best wanneer zij het gewone leven op de Antillen weergeeft, in al zijn kleur en rijkdom. De beschrijving van dat laatste had uitvoeriger mogen zijn.

Diana Lebacs - De langste maand
In de Knipscheer, Haarlem 2e dr. 2005; 221 blz.; € 15,-
ISBN 906265388X

 
^