Maurice Kummer (1972) woont in Den Bosch en is huisvader en fulltime schrijver. Hij won diverse prijzen met zijn verhalen, schrijft gedichten en schreef spraakmakende columns voor Metro. Zijn literaire thriller Zuur vlees uit 2004 werd genomineerd voor de Schaduwprijs voor het beste spannende debuut. Een jaar later verscheen Moro-reflex en binnenkort volgt met Sprank Kummers derde thriller.

Sprank - het geheim van de kusmus begint als een whodunit, maar ontpopt zich tot een filosofische roman waarin de vroegste Orpheusmythes een plaats zoeken tussen wicca- en hekserijsymboliek van nu. 'Sprank' staat voor 'vonk' of 'straaltje'. Afgeleid uit het Latijn kan het uitgestrooid betekenen, afgeleid uit het Grieks uitgesproten. Augustinus meende dat het iets goddelijks zou kunnen zijn. 'Stel,' zegt Kummer, 'je bent vaste bezoeker van een kleine parenclub. Op een zaterdagavond wordt daar een moord gepleegd. Er zijn geen getuigen. Jij lijkt de laatste die het slachtoffer levend heeft gezien. Gedurende het politieonderzoek wijzen steeds meer omstandigheden in jouw richting. Hoe bewijs je jouw onschuld? Je zult de echte dader moeten vinden.'

Literaire thriller
Hoewel binnenkort zijn derde thriller uitkomt, wil Kummer zichzelf geen thrillerschrijver noemen. Hij werkt niet vanuit de traditionele plots of formats van het genre. 'Ik zie mijzelf als een literaire auteur die graag spanning in zijn boeken verwerkt', legt Kummer uit. 'Zodoende komt de term literaire thriller om de hoek kijken. Ik zoek juist naar nieuwe vormen om verhalen te vertellen. Naar mijn opvatting moet literatuur, als het kunst wil zijn, vernieuwend zijn. Dat kan op allerlei vlakken en op allerlei manieren. Bovendien mag het nooit volledig nieuw zijn, omdat het daarmee onleesbaar zou zijn geworden. Ieder boek moet zich op zijn eigen wijze kunnen ontwikkelen. Ieder idee voor een boek werpt eigen vragen en problemen op die om een oplossing of uitwerking vragen, ook in de vorm. De antwoorden op die vragen en problemen probeer ik af te leiden uit de inhoud of het thema zelf. Als die antwoorden ongebruikelijk zijn, ben ik geneigd dat positief te waarderen.
Over het nieuwe aan Sprank kan ik heel moeilijk uitspraken doen, zonder te veel van de plot prijs te geven. Het was in ieder geval voor mij ook nieuw om een roman in de tweede persoon enkelvoud te schrijven, iets wat ik verder in de Nederlandse literatuur nog niet veel ben tegengekomen.'

Betekenis
Helemaal anders dan zijn literaire thrillers is de literatuurfilosofische studie Tijdelijke Literatuur die bij Tilburg University Press verscheen. 'In die kunsttheoretische studie probeer ik aan het maken van wetenschappelijke interpretaties een gedegen onderbouwing te geven, zodat ze de term wetenschappelijk ook waardig zijn,' vertelt hij. 'Ik eis bijvoorbeeld dat uitspraken controleerbaar en falsifieerbaar zijn, willen ze het predikaat wetenschappelijk kunnen dragen. Vervolgens probeer ik met behulp van ideeën uit het werk van Heidegger en enkele van zijn leerlingen, zoals Gadamer en Ricoeur, daarvoor zorg te dragen.
De enige overeenkomst met mijn literaire werk die ik zie, is de overtuiging dat de betekenis van een werk pas ontstaat bij het lezen en zodoende afhankelijk is van wie het wanneer leest. Ik heb een eigen – veranderlijke - lezing van mijn werk en iedere andere lezer mag daarvan van mij afwijken. Sterker nog: hoe meer verschillende betekenissen een werk oplevert, hoe meer het in mijn optiek waard is. Als auteur heb ik bovendien een erotische relatie met de lezer: ik onthul door te verhullen en omgekeerd. De lezer is een voyeur, maar pas in de interactie tussen zijn of haar achtergrond en de tekst die ik gemaakt heb, ontstaat betekenis. Zonder lezer ben ik als auteur dus ook niet meer dan een potsenmaker.'

Ethiek
Gaandeweg kwam Kummer erachter dat het meestal ethische vraagstukken zijn die hem de aanzet geven tot het bedenken van een nieuw boek. 'Verder hoeft literatuur van mij niet over gewone mensen als jij en ik te gaan,' legt de auteur uit. 'Zo'n uitgangspunt zou de identificatie door de lezer gemakkelijker kunnen maken, maar niet interessanter. Ik vind het juist leuk om de lezer mee te nemen in een wereld die zij of hij – misschien - nog niet kent. Mijn nieuwe roman Sprank is daarvan een goed voorbeeld.
'Ethiek' kan een grote hap uit ons dagelijks leven omvatten: 'hoe te handelen en hoe niet' is de definitie die Aristoteles hanteerde. Zo bezien is eigenlijk iedere keuze een ethische. In mijn laatste boeken speelt vooral verantwoordelijkheid een grote rol. Zo is in Moro-reflex de vraag aan de orde wat er nodig is voor iemand om te kunnen opstaan uit een bad van zelfbeklag, eenzaamheid en doelloosheid. Een gevoel van verantwoordelijkheid blijkt de redding. Maar er komen in Moro-reflex ook heel concrete ethische vragen voorbij. Bijvoorbeeld, of het rechtvaardig is wanneer iemand bestraft wordt voor iets, terwijl zijn misdaad eigenlijk een andere was? Of het rechtvaardig is wanneer een ander dan het slachtoffer zelf wraak neemt? En, of iets dat jou wordt aangedaan een (terecht) gevolg van jouw eigen handelen kan zijn en zo onder jouw eigen verantwoordelijkheid (lees: schuld) valt.'

Research
Het lag haast voor de hand dat een man als Kummer wetenschapper zou worden. 'Ik had AIO kunnen worden,' vertelt hij. 'Maar toen puntje bij paaltje kwam, vond ik vooral de wetenschappelijke manier van kennis vergaren voor mij te beperkt. Er zijn veel meer manieren dan de wetenschappelijke om kennis te krijgen over de mens en de wereld in het algemeen. Als schrijver zou ik daarin een veel grotere vrijheid hebben. Ik kan nu behalve (onder)scheiden ook combineren: die creatieve vrijheid bevalt me erg goed.'
Omdat het in zijn boeken vaak over niet-alledaagse mensen gaat, doet de schrijver research: 'Slechts een fragment van de informatie die ik verzamel komt uiteindelijk in mijn boeken terecht', aldus Kummer. 'Maar ik wil niet dat wat ik beschreven heb, later onmogelijk blijkt. Daarin ben ik erg perfectionistisch. Bovendien wil ik, om vanuit een van de hoofdpersonen te kunnen schrijven, ook echt in zijn of haar hoofd kunnen kruipen. Dat kan ik alleen als die personen in een wereld functioneren, ook al beschrijf ik in mijn boek maar een klein gedeelte van die wereld.'

Inspiratie
Voor Kummer komt, in tijd uitgedrukt, het schrijversschap momenteel op de derde of vierde plaats. Hij werkt vooral als hij moet en het liefst aan grote projecten. Behalve de ethiek is er geen duidelijke rode draad in zijn werk. 'Als er een rode draad in mijn werk zit, dan ben ik dat zelf. Ik probeer van ieder nieuw boek iets heel anders te maken dan het vorige. Maar aan mezelf ontsnappen, wil maar niet lukken', luidt het. 'De overtuiging bijvoorbeeld, dat kunst scherpe randjes moet hebben om iets van waarheid mee te kunnen dragen, dat er daarvoor iets moet wringen, beperkt zich niet tot één bepaalde kunstvorm. Ik schrijf literatuur, schilder en maak muziek, en ik ervaar in de processen die met de vorming van ideeën te maken hebben weinig verschil. Ik heb niet het gevoel dat ik daarmee terug in de tijd ga: ik spreek gewoon uit wat ik zelf ervaar. De wezenlijke verschillen doemen voor mij pas op bij de uitwerking, wanneer er een wisselwerking ontstaat tussen wat ik wil en wat mijn medium wil of kan. In opera of popmuziek is die uitwerking zelfs een combinatie van tekst en muziek. Ik hoef mij dus niet met Wagner verbonden te voelen: ook in de hedendaagse kunsten gaan tekst, muziek en theater vaak naadloos in elkaar over.'
Het kan niet anders of andere kunstenaars inspireren hem. 'Als literaire voorbeelden en grote bron van inspiratie noem ik graag Tom Waits, Rammstein, Radiohead, Thom Yorke, de onvermijdelijke Bob Dylan, Herakleitos van Efeze, Euripides en Vincent van Gogh. In die volgorde. Mijn favoriete boek wisselt van tijd tot tijd. Momenteel is het Rob Sijmons, Etenschap - Feiten en mythen over ons voedsel. En het Filosofie Magazine is het tijdschrift dat mij het meest inspireert. Wat televisie betreft vind ik Europese films de moeite waard. Als het lukt; momenteel kijk ik veel naar Kabouter Plop en Pippi Langkous.'
Meer Maurice Kummer op home.wanadoo.nl/kummer