Meander * Eerder * Schrijvers * Chika Unigwe
 

Interview met Chika Unigwe
'Fictie had me uitgekozen'
door David Troch

'Ik lees nu Murakami in het Nederlands en een boek van Daragemba in het Engels.' Het is duidelijk, Chika Unigwe voelt zich in beide talen thuis. Ook als ze zelf schrijft. Zowel in het Nederlands als in het Engels boekte ze al meerdere literaire successen. Een gesprek met een Afro-Belgisch bijzonder beloftevol talent van Nigeriaanse origine.


Bij de gerenommeerde Engelse uitgeverij Macmillan publiceerde Unigewe al in 2003 A Rainbow For Dinner en Ije at School. Nederlandstalige vertalingen van die twee boeken moeten we echter niet verwachten. 'Ik had een opdracht gekregen voor die beide boeken. Ik had eerder een boek geschreven en naar de uitgeverij verstuurd. Dat wilden ze niet uitgeven, maar ze kwamen bij me terug met een voorstel. Het resultaat was A Rainbow For Diner en Ije at School. Ze worden nu gebruikt als leesboeken voor respectievelijk zeven- en elfjarigen in verschillende landen in Afrika. Zulke boeken zou ik zeker nog willen schrijven.'

De Feniks
Ook een eerste Nederlandstalig werk, het kortverhaal De Smaak van Sneeuw, verscheen in 2003. Met het verhaal was ze een van de tien laureaten van de VDAB-prijs De eerste keer. 'We mochten met mentors werken om onze verhalen te verfijnen en uit te geven in een bundel,' vertelt Unigwe. 'Ik werkte met Erwin Mortier, een fantastische man. Hij raadde me bijvoorbeeld aan welke woorden beter pasten. Toen later mijn eerste roman, De Feniks, klaar was, wilden de mensen bij Meulenhoff/Manteau hem graag lezen en daarna ook uitgeven. Ik heb veel geluk gehad.
De Feniks is mijn cadeau aan mijn stad, Turnhout. Ik woon er al tien jaar en voel me echt een Turnhoutenaar. Ik heb De Feniks geschreven omdat ik het erg vond dat er geen hedendaagse Belgische literatuur was die mijn ervaring als nieuwe Belg kon beschrijven.'

Gerard Walschap
In het boek woont het vrouwelijke hoofdpersonage, de Nigeriaanse vrouw Oge, dan ook in Turnhout. Wanneer haar zoontje sterft, wordt in Oge's verdriet de herinnering aan haar familie tastbaarder dan ooit. Toch lukt het Oge om overeind te blijven. Een portret van een sterke vrouw én een sterk boek. Met haar pakkende Nederlandstalige debuut werd Unigwe genomineerd voor de tweejaarlijkse Literatuurprijs Gerard Walschap. De prijs ging echter niet naar Unigwe, wel naar Désanne van Brederode met Hart in Hart. 'Het is natuurlijk leuk te winnen,' geeft Unigwe eerlijk toe, 'maar ik vind de nominatie al een eer. Désanne schrijft heel mooi en ze heeft gewonnen met haar vierde boek. Ik heb dus nog tijd om ooit eens de prijs te krijgen.'

Bekroond
En, prijzen winnen deed Unigwe in het verleden al meermaals. Zo zag ze in 2003 niet alleen De Smaak van Sneeuw bekroond, ze won ook een BBC Short Story Competition met haar kortverhaal Borrowed Smile en een Commonwealth Short Story Award met Weathered Smiles. 'Het is niet moeilijk om van die wedstrijden op de hoogte te zijn, zo ver ligt Engeland niet van België vandaan. Daarenboven is de wereld met het internet werkelijk kleiner geworden. Ik ga ook regelmatig naar Londen en blijf op de hoogte van de literaire scene daar. Ik hou contact met collega-schrijvers die in Engeland wonen en met een hele groep Afrikaanse schrijvers. En ik heb nu ook een Engelse literaire agent.'

Fata Morgana
In haar tweede Nederlandstalige roman Fata Morgana, die begin oktober verscheen, vertelt Unigwe het verhaal van vier Afrikaanse vrouwen die alles achterlaten, op zoek naar een beter leven. Ze worden naar Antwerpen gesmokkeld door een Nigeriaanse pooier en komen in de prostitutie terecht. Voor ze aan het boek begon te schrijven, sprak Unigwe met prostituees uit de Antwerpse rosse buurt. 'Fata Morgana had veel onderzoek nodig. Ik heb ook veel geleerd tijdens het schrijven. Onlangs zat ik op de Boekenbeurs te signeren. Ik vind contact met de lezers heel aangenaam. Je krijgt te horen hoe mensen je boek ervaren. We hebben van zowel De Feniks als van Fata Morgana de Engelse rechten verkocht aan Jonathan Cape, en de Italiaanse aan Neri Pozza. Ik ben er echt tevreden mee.
En, met Fata Morgana ben ik genomineerd voor de ANA (Association of Nigerian Authors) Award for Unpublished Fiction. De jonge Jude Dibia staat ook op de lijst met genomineerden. Hij is de enige Nigeriaanse man die een roman durft te schrijven over een homokoppel. Voor zover ik weet, heeft hij een mooie pen.'

Nigeriaanse schrijvers
Een goede pen hebben nog meer auteurs uit Nigeria. Zo was de eerste Afrikaanse Nobelprijswinnaar voor literatuur een Nigeriaan: Wole Soyinka. Maar, Unigwe prijst ook graag andere Nigeriaanse schrijvers aan. 'Ik vind In Arcadia van Ben Okri een schitterend boek. Het is niet alleen heel mooi geschreven, maar het toont ook hoe fictie werelden kan doorkruisen. Ik vind niet alles van Okri leesbaar maar In Arcadia is echt mooi. Beter zelfs dan zijn Booker boek.
Ik heb altijd naar Buchi Emecheta en wijlen Flora Nwapa opgekeken. Emecheta begon te schrijven als alleenstaande vrouw met vijf jonge kinderen in een voor haar nieuw land, Engeland. Ik heb haar altijd bewonderd. Ik kan ook haar De Zegeningen van Het Moederschap en Als een Tweederangsburger warm aanbevelen. Twee boeken, die na zoveel jaren nog steeds zeer actueel zijn en niet kunnen ontbreken wanneer we over Nigeriaanse literatuur praten.
Flora Nwapa is de eerste West-Afrikaanse vrouw die ooit in Engeland gepubliceerd is. Haar dochter was mijn klasgenote toen ik in het tweede leerjaar zat. Nwapa kwam soms haar kinderboeken aan ons uitdelen. Ik wilde op die leeftijd al zoals haar worden. Haar Efuru is een klassieker die een hele generatie de weg naar het schrijverschap heeft getoond.'

Monoloog
Veel schrijvers lezen hier en daar voor uit eigen werk, zo ook Unigwe. Begin november stond ze samen met Gerda Dendoven, Vitalski, Mostafa Benkerroum en Orlando Verde op de planken met de voorstelling Zonder Kabouters. 'Ik had een monoloog geschreven en naar voor gebracht. Normaal lees ik alleen voor uit mijn boeken, maar voor Zonder Kabouters heb ik geprobeerd om een beetje te acteren. Moeilijk hoor!'

Poëzie
In 1993 en 1995 gaf Unigwe telkens een verzenbundel uit. Daarna publiceerde ze in 1996 nog eenmaal poëzie in een tijdschrift. 'Ik schrijf eigenlijk geen poëzie meer,' bekent Unigwe. 'Af en toe pleeg ik nog eens iets, maar poëzie vraagt ook dat je jezelf bloot geeft. Dat doe ik niet zo graag meer. Het is ook zo dat toen ik naar België verhuisde, ik met te veel emoties worstelde. Ik moest alles opnieuw leren: sociale etiquette, taal en ga zo maar door. Voor de banaalste conversatie moest ik op mijn man rekenen. Dat vreet aan je zelfvertrouwen. Ik kon niets meer schrijven. Toen ik eind jaren negentig opnieuw begon te schrijven, ervaarde ik dat poëzie niet meer mijn genre was. Fictie had me uitgekozen. Momenteel werk ik aan een volgende roman.'


naar het proza van Chika Unigwe


[gepubliceerd: 1 december 2007]
 
^    >